# 2025’te Yeni Dönem Başladı: “İlaç ve Tıbbi Cihaz Teslimlerine İlişkin e-Fatura Senaryosu (ILAC_TIBBICIHAZ)”
**Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB)**, Haziran 2025 itibarıyla önemli bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu.Artık **ilaç ve tıbbi cihaz gibi medikal ürün** ticareti yapan işletmeler, e-Fatura düzenlerken **yeni bir senaryo** kullanmak zorunda:**📘 “ILAC_TIBBICIHAZ” e-Fatura Senaryosu**
Bu değişiklik, hem **İlaç Takip Sistemi (İTS)** hem de **Ürün Takip Sistemi (ÜTS)** entegrasyonunu esas alıyor.Amaç; **sağlık sektöründeki ürünlerin izlenebilirliğini artırmak, hataları önlemek ve denetimi kolaylaştırmak.**
## 1. Yeni e-Fatura Senaryosunun Kapsamı – ilaç ve Tıbbi Cihaz Satanlar
Yeni **“ILAC_TIBBICIHAZ**” senaryosu, **e-Fatura uygulamasına dahil olan ve ilaç/tıbbi cihaz ticareti yapan tüm mükellefleri** kapsıyor.
**Kapsama Giren İşletme Türleri****Örnekler**💊 Eczaneler ve ecza depolarıZincir eczaneler, bölgesel toptancılar🏥 Sağlık kuruluşlarıÖzel hastaneler, diyaliz merkezleri, poliklinikler🩺 Medikal firmalarTıbbi cihaz satıcıları, ithalatçılar👓 Optik ve lens satıcılarıGözlük mağazaları, kontakt lens üreticileri🧬 Laboratuvar ve test merkezleriBiyomedikal cihaz tedarikçileri🧰 Tedarik zinciri firmalarıMedikal ürün dağıtım ağları Bu firmalar, **01 Ekim 2025 itibarıyla** faturalarını **ilaç ve tıbbi cihaz senaryosu** üzerinden düzenleyecek.Uygulama, **zorunlu sektörler için GİB tarafından resmen yürürlüğe girdi.**
## 2. ILAC_TIBBICIHAZ Fatura Senaryosu Nedir?
Yeni senaryo, e-Fatura sisteminde **ProfileID** alanında “ILAC_TIBBICIHAZ” kodunun kullanılmasını zorunlu kılıyor.Bu sayede sistem, faturanın ilaç veya tıbbi cihaz teslimine ilişkin olduğunu otomatik olarak algılayabiliyor.
**Örnek XML etiketi:**
ILAC_TIBBICIHAZ Bu senaryo altında aşağıdaki **fatura türleri** kullanılabiliyor:
- **SATIŞ FATURASI** - **[İSTİSNA FATURA](https://www.akinsoftizmir.com.tr/ai-prompts/istisna-fatura-nedir-kdv-istisnasi/" data-type="link" data-id="https://www.akinsoftizmir.com.tr/ai-prompts/istisna-fatura-nedir-kdv-istisnasi/)** - **TEVKİFAT** **FATURASI** - **TEVKİFAT İADE** **FATURASI** - **İADE** **FATURASI** - **İHRAÇ KAYITLI** **FATURA** Yani yeni senaryo, **SGK, ihracat, tevkifatlı veya istisna kapsamındaki satışlarda da** geçerli olacak.
## 3. Faturada Yer Alması Gereken Zorunlu Alanlar
Her bir ürün kalemi için fatura satırında (**InvoiceLine**) özel tanımlamalar yapılması gerekiyor.Bu alanlar **XML tabanlı UBL-TR 1.2 standardına** göre düzenleniyor.
### 🔹 İlaç Satışında Zorunlu Bilgiler
(GTIN)8680222690047(BN)0714450(SN)9546433(XD)241209 AlanAçıklama**GTIN**Küresel Ticari Ürün Numarası**BN (Batch Number)**Parti Numarası**SN (Serial Number)**Seri Numarası**XD (Expiration Date)**Son Kullanma Tarihi**schemeID=”ILAC”**Ürün tipinin ilaç olduğunu belirtir ### 🔹 Tıbbi Cihaz Satışında Zorunlu Bilgiler
(UNO)86930123456789(LNO)X9812354(SNO)8834347323(URT)180225 AlanAçıklama**UNO**Ürün Numarası**LNO**Lot/Batch Numarası**SNO**Seri Numarası (varsa)**URT**Üretim Tarihi**schemeID=”TIBBICIHAZ”**Ürün tipinin tıbbi cihaz olduğunu belirtir ### 🔹 Diğer Ürün ve Hizmetlerin Faturalanması
Yeni düzenleme, yalnızca ilaç ve tıbbi cihaz ürünlerini değil, **aynı faturada yer alan diğer hizmetleri de** kapsayabiliyor.Böyle durumlarda **“DIGER” schemeID** kullanılacak:
1111111111 Bu sayede örneğin **kargo bedeli**, **danışmanlık ücreti** gibi kalemler aynı faturada gösterilebiliyor.
## 4. Neden Bu Değişiklik Yapıldı?
Bu yeni sistemin arkasında 3 temel amaç var:
- **Ürün İzlenebilirliği:**Her ilaç ve tıbbi cihaz artık GTIN, seri ve lot numarasıyla faturada izlenebilir hale geldi. - **Hataların Önlenmesi:**Ürün – fatura eşleşmesi XML üzerinden otomatik doğrulandığı için yanlış ürün bildirimi riski azalıyor. - **Denetim Kolaylığı:**İTS ve ÜTS sistemleriyle uyumlu yapı sayesinde, GİB ve TİTCK denetimleri daha hızlı yapılabilecek. ## 5. Uygulamanın Teknik Altyapısı (UBL-TR 1.2)
Yeni senaryo, **UBL-TR 1.2 standardına** göre geliştirilmiştir.Bu, ERP ve muhasebe yazılımlarının **XML tabanlı fatura oluşturma yapısını** desteklemesi gerektiği anlamına gelir.
**Uyumlu yazılımlar arasında:**
- Akınsoft**[ Wolvox ERP](https://www.akinsoftizmir.com.tr/wolvox-erp/" data-type="page" data-id="3024)** 9 - Logo Tiger / GO3 - MikroX / Mikro Jump - Nebim V3 - Paraşüt - Netsis Enterprise ERP tarafında yapılacak en kritik güncellemeler:
- ProfileID alanının “ILAC_TIBBICIHAZ” olarak set edilmesi - InvoiceLine içindeki **schemeID** alanlarının doğru doldurulması - İTS / ÜTS entegrasyonlarının aktif olması ## 6. Sektör ve Ürün Grupları Bazında Uygulama
**Sektör****E-Fatura Zorunluluğu****schemeID****Ek Bilgi**Eczaneler✅ ZorunluILACGTIN, SN, XDMedikal firmalar✅ ZorunluTIBBICIHAZUNO, URTOptik mağazaları✅ ZorunluTIBBICIHAZLens, çerçeve ürünleriHastaneler✅ ZorunluILAC_TIBBICIHAZHizmet + ürün aynı faturadaSağlık cihaz üreticileri✅ ZorunluTIBBICIHAZÜretim tarihleri zorunluDiğer sektörler (kargo, danışmanlık)🔸 İsteğe bağlıDIGERDiğer kalemler ## 7. Sık Sorulan Sorular (SSS)❓
**1️⃣ Aynı faturada hem ilaç hem kargo bedeli yazabilir miyim?** Evet. Kargo, montaj veya hizmet bedelleri için schemeID="DIGER" alanı kullanılabilir.
**2️⃣ Eski e-Fatura senaryosu geçerli mi?** Hayır. İlaç ve tıbbi cihaz satışlarında artık sadece “ILAC_TIBBICIHAZ” senaryosu geçerlidir.
**3️⃣ ÜTS’ye kayıtlı olmayan bir ürün için fatura kesebilir miyim?** Evet, ancak o ürün “DIGER” alanında tanımlanmalıdır.
**4️⃣ SGK’ya kesilen faturalar farklı mı olacak?** SGK e-Fatura Teknik Dokümanı ayrıca dikkate alınmalıdır.Bu kılavuz, sadece ürün bazlı fatura düzenini açıklar.
**5️⃣ Mikro veya Akınsoft kullanıcıları ne yapmalı?** ERP güncellemesi sonrası yeni fatura profili seçilerek işlem yapılmalıdır.
## 🧭 Sağlık Sektöründe Dijital Şeffaflık Dönemi
Bu düzenleme, hem **şeffaf bir sağlık tedarik zinciri** oluşturmayı hem de **[e-Fatura](https://www.akinsoftizmir.com.tr/e-fatura/" data-type="page" data-id="3316) denetimini kolaylaştırmayı** hedefliyor.Artık ilaç veya tıbbi cihaz tesliminde kesilen her fatura, ürün bazlı detaylarıyla **tam izlenebilir** olacak.
Bu da hem **mükellefleri koruyacak**, hem de **GİB, İTS ve ÜTS sistemlerinin entegrasyonunu güçlendirecek.**
## 🔗 Kaynak
📘 *Gelir İdaresi Başkanlığı – “İlaç ve Tıbbi Cihaz Teslimlerine İlişkin Fatura Teknik Kılavuzu (V1.2, Haziran 2025)”*Resmî belge: [https://ebelge.gib.gov.tr/anasayfa.html](https://ebelge.gib.gov.tr" target="_blank" rel="noreferrer noopener)
**🔗[İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ TESLİMLERİNE İLİŞKİN FATURA TEKNİK KILAVUZU](https://www.akinsoftizmir.com.tr/wp-content/uploads/2025/10/Ilac_ve_Tibbi_Cihaz_Teslimlerine_Iliskin_Fatura_Teknik_Kilavuzu_V.1.2.pdf)** **gib **tarafından yayınlanan resmi karar pdf dosyasını indirebilir, inceleyebilirsiniz.
[  ](https://www.akinsoftizmir.com.tr/wp-content/uploads/2025/10/Ilac_ve_Tibbi_Cihaz_Teslimlerine_Iliskin_Fatura_Teknik_Kilavuzu_V.1.2.pdf" class="kb-advanced-image-link" target="_blank" aria-label="İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ TESLİMLERİNE İLİŞKİN FATURA TEKNİK KILAVUZU İNDİR" rel="noopener noreferrer)